مهارت دست ورزی





 در هر کودک با توجه به رشد و افزایش درک، ماه به ماه مهارت های مختلفی بروز می کند. یکی از این مهارت ها دست ورزی است که پایه بسیاری دیگر از مهارت ها مثل نقاشی کشیدن و نوشتن محسوب می شود و درواقع شامل به کار گیری عضلات ظریف سر انگشتان است. اولین نشانه های مهارت های دستی از قبل از  ١ سالگی و زمانی که کودک به سمت مادر دست دراز می کند، شروع می شود. با بالا رفتن سن، از یک سالگی به بعد، به شکل قاشق گرفتن در دست و قاشق را به سمت دهان بردن جلوه می کند. از ٢ سالگی به بعد، مهارت ها از نظر درکی شناختی هم افزایش پیدا می کند و کودک می تواند با دست جورچین های ابتدایی را بسازد یا اشکال را بلند کند و به کمک مادر داخل محل مورد نظر بیندازد. قبل از ٣ سالگی، کودک می تواند از گواش، آبرنگ و رنگ انگشتی استفاده کند و بعد از آن توانایی دست گرفتن ماژیک و مداد را دارد.

کودک در ٤ سالگی باید قادر به کشیدن مربع و در ٦ سالگی قادر به کشیدن مثلث باشد. از ٣ سالگی به بعد کار با قیچی جزو مهارت هایی است که در کودکان شکل می گیرد و مهارت کار با چسب و چسباندن قطعات جداشده از کاغذ هم از مهارت هایی است که کودکان در این سن قادر به انجام آن هستند.


اگر کودکی این مهارت ها را نداشته باشد، تمرین هایی وجود دارد که به او کمک کند؟

یکی از مهارت هایی که به رشد دست ورزی کودک کمک می کند، استفاده از خمیر است. کودک از ٣ سالگی به بعد باید کار با خمیر را آغاز کند. مچاله کردن کاغذ هم از این سن به بعد به افزایش مهارت های دستی کودک کمک می کند. باید به کودک فرصت داد از ٣ سالگی به بعد دکمه های لباسش را باز کند و ببندد. هرچه مادر کودک را در این زمینه مستقل تر بار بیاورد، بهتراست. در حدود ٥.٥ تا ٦ سالگی،کودک می تواند بند کفشش را ببند.  پس در ٥ سالگی مادر باید مهارت گره زدن را به کودک آموزش دهد. آموزش این کار را باید از گره بزرگ مثل روسری شروع کرد تا به بند کفش رسید و این کار به صرف وقت، صبر و حوصله نیاز دارد. البته بیشتر این مهارت ها در مهد آموزش داده می شود اما اگر کودکی به مهد نمی رود، باید مادر در خانه با او این مهارت ها را کار کند.


برخی کودکان همچنان در هماهنگ کردن دست و چشم و برخی در استفاده از عضلات ظریف نوک انگشتان ضعف دارند! برای رفع آن چه تمرین هایی را توصیه می شود؟
مهارت دوختن و سوزن نخ کردن را باید از ٥ سالگی به بعد با کودک کار کرد.این کار برای هماهنگی چشم و دست بسیار مفید است. مهره نخ کردن در سنین پایین تر هم به کسب این مهارت کمک می کند. جداکردن حبوبات از مهارت هایی است که به دست ورزی کودکان کمک می کند و در منزل قابل اجراست. مادر باید ٢ ظرف کوچک را در اختیار کودک بگذارد و در یک سینی برنج و عدس را مخلوط کند و از کودک بخواهد عدس و برنج را جدا کند و در شیشه مخصوص خود بیندازد. این کار باعث می شود انگشتان ظریف دست کودک تقویت شود.


کودکی که مهارت دست ورزی را نیاموخته با چه مشکلاتی روبرو می شود؟
 کودکی که مهارت های دست ورزی قوی دارد، در سنین پیش دبستانی قادر به مدادگرفتن و آغاز تمرین نوشتن است اما کودکی که این مهارت را نیاموخته در سنین دبستان با نارسانویسی، درشت نویسی و بدخطی مواجه می شود. برخی والدین می گویند کودک علاقه ای به نقاشی ندارد درحالی که کودک مهارت های دست ورزی را به دست نیاورده است. لازم است والدین کنار کودک بنشینند و به نحوه مداد گرفتن او نظاره کنند و با تشویق کودک به مدادگیری مهارت دست ورزی را در او افزایش دهند و در عین حال از درمانگران در این زمینه کمک بگیرند .


هفته نامه سلامت - سمیه مقصودعلی



 





بازگشت به گروه رشد اولیه ی کودک  


نظرات شما درباره این مطلب :

نام :


پست الکترونیکی :


نظر شما در مورد مهارت دست ورزی :



سایر نظرات :

نظری ثبت نشده است.